Skip to content

Choroba morska na promie – jak jej zapobiegać i co robić, gdy się pojawi?  

Choroba morska potrafi uprzykrzyć nawet dobrze zaplanowaną podróż. Nudności, zawroty głowy i osłabienie utrudniają odpoczynek i korzystanie z czasu na pokładzie. Nie każdy doświadcza tych dolegliwości, ale warto wiedzieć, jak się na nie przygotować, zwłaszcza jeśli przed Tobą pierwsza przeprawa promowa lub masz skłonność do choroby lokomocyjnej. 

Photo Mike Bird

Jak ograniczyć ryzyko nudności na promie? Gdzie najlepiej spędzać czas podczas rejsu i co zrobić, gdy pojawią się pierwsze objawy? Kilka prostych zasad może pomóc lepiej znieść podróż. 

Czym jest choroba morska i jakie daje objawy? 

Choroba morska to rodzaj choroby lokomocyjnej, która pojawia się podczas rejsu. Dzieje się tak, gdy błędnik odczuwa kołysanie statku, ale wzrok nie rejestruje tego ruchu, na przykład podczas przebywania w kabinie. Mózg otrzymuje wtedy sprzeczne sygnały, co może prowadzić do nudności i zawrotów głowy. 

Do najczęstszych objawów choroby morskiej należą: 

  • nudności, niekiedy prowadzące do wymiotów; 
  • zawroty głowy i uczucie dezorientacji; 
  • bladość skóry i zimne poty; 
  • ból głowy, senność i osłabienie; 
  • trudności z koncentracją i nadwrażliwość na zapachy. 

Objawy mogą mieć różne nasilenie. Wpływają na nie między innymi warunki na morzu, zmęczenie i indywidualna podatność na chorobę lokomocyjną. Problemy mogą wystąpić również u osób, które wcześniej dobrze znosiły podróże statkiem.

Jak zapobiegać chorobie morskiej przed rejsem? 

Nie ma sposobu, który zagwarantuje, że choroba morska się nie pojawi. Można jednak zadbać o kilka rzeczy, które sprzyjają lepszemu samopoczuciu podczas przeprawy.

1. Wyśpij się przed podróżą 

Zmęczenie i niewyspanie mogą nasilać podatność na chorobę lokomocyjną. Jeśli przed wejściem na prom czeka Cię długa jazda samochodem, zaplanuj ją tak, by mieć czas na odpoczynek. Warto też unikać niepotrzebnego pośpiechu tuż przed rejsem.

2. Zjedz lekki posiłek 

Przed podróżą najlepiej zjeść coś lekkiego i niezbyt obfitego. Ciężkie, tłuste lub pikantne potrawy mogą nasilać dyskomfort, podobnie jak alkohol. Podróż na czczo również nie zawsze jest dobrym rozwiązaniem, szczególnie jeśli głód powoduje u Ciebie osłabienie. 

Podczas rejsu wybieraj mniejsze porcje i pij wodę regularnie, małymi łykami. Jeśli zapachy jedzenia wywołują nudności, sięgaj po produkty o łagodnym aromacie.

3. Przygotuj potrzebne rzeczy 

W podręcznym bagażu warto mieć wodę, lekką przekąskę, chusteczki i woreczek na wypadek wymiotów. Jeśli planujesz spędzić trochę czasu na zewnętrznym pokładzie, przyda się również dodatkowa warstwa odzieży. 

4. Rozważ leki na chorobę lokomocyjną 

Jeśli zwykle źle znosisz podróże samochodem, autobusem lub statkiem, przed wyjazdem porozmawiaj z farmaceutą albo lekarzem o sposobach zapobiegania objawom. Niektóre leki najlepiej przyjąć przed rozpoczęciem podróży, zgodnie z zaleceniami dotyczącymi konkretnego preparatu. 

Pamiętaj, że część środków może powodować senność i spowalniać reakcje. Dobór leku warto skonsultować szczególnie w przypadku dzieci, ciąży, chorób przewlekłych lub przyjmowania innych preparatów.

Gdzie usiąść na promie, żeby ograniczyć nudności? 

Miejsce na pokładzie może mieć znaczenie dla samopoczucia podczas rejsu. Jeśli masz skłonność do choroby morskiej, w miarę możliwości wybierz środkową część statku, gdzie kołysanie bywa mniej odczuwalne niż na dziobie i rufie. 

Pomocne może być również patrzenie na horyzont. Widok otwartego morza ułatwia dopasowanie sygnałów odbieranych przez wzrok do ruchu rejestrowanego przez narząd równowagi. 

Jeśli pogoda sprzyja, możesz wyjść na zewnętrzny pokład. W chłodne lub wietrzne dni lepiej jednak pozostać w środku i znaleźć wygodne miejsce do odpoczynku. Przy dłuższej przeprawie warto skorzystać z rezerwacji kabiny, w której można się położyć. 

Co robić, gdy pojawi się choroba morska?

Jeśli poczujesz nudności, nie czekaj, aż staną się silniejsze. Przerwij czynności, które wymagają skupiania wzroku, i postaraj się odpocząć. 

Odłóż telefon i książkę 

Czytanie, oglądanie filmów i korzystanie z telefonu mogą nasilać objawy, ponieważ wzrok skupia się na nieruchomym obrazie, podczas gdy statek nadal się porusza. Zamiast tego posłuchaj muzyki lub audiobooka albo odpocznij z zamkniętymi oczami. 

Spójrz na horyzont 

Jeśli masz dostęp do widoku na morze, skieruj wzrok na odległy punkt. Unikaj obserwowania fal tuż przy burcie, ponieważ ich ruch może dodatkowo nasilać dyskomfort. 

Pij wodę małymi łykami 

Przy nudnościach lepiej pić niewielkie ilości wody stopniowo niż wypijać dużą szklankę naraz. Jeśli doszło do wymiotów, uzupełnianie płynów jest szczególnie ważne. Gdy nie możesz ich utrzymać lub czujesz coraz większe osłabienie, poproś załogę o pomoc. 

Odpocznij w spokojnym miejscu 

Usiądź lub połóż się, jeśli masz taką możliwość, i ogranicz gwałtowne ruchy głową. Nie zmuszaj się do spacerowania po pokładzie, zwłaszcza jeśli towarzyszą Ci zawroty głowy. 

Jeśli objawy są silne lub nie ustępują, poinformuj załogę. Omdlenie, ból w klatce piersiowej czy trudności z oddychaniem wymagają pilnej pomocy medycznej i nie powinny być automatycznie przypisywane chorobie morskiej. 

Domowe sposoby na chorobę morską – czy imbir i opaski pomagają? 

Wśród popularnych sposobów na nudności często wymienia się imbir i opaski akupresurowe. Ich skuteczność w zapobieganiu chorobie lokomocyjnej nie jest jednak jednoznacznie potwierdzona. 

Imbir można znaleźć między innymi w herbatach, cukierkach i kapsułkach. Niektórym osobom odpowiada jako dodatek podczas podróży, ale badania dotyczące jego wpływu na chorobę morską dają niejednoznaczne wyniki. 

Opaski akupresurowe uciskają określony punkt na nadgarstku. Część osób deklaruje, że przynoszą im ulgę, jednak dowody naukowe potwierdzające ich skuteczność są ograniczone. 

Takie metody można traktować jako uzupełnienie przygotowań do rejsu, nie jako pewny sposób na uniknięcie objawów. Jeśli choroba morska występuje u Ciebie regularnie, warto omówić z farmaceutą lub lekarzem skuteczniejsze możliwości zapobiegania dolegliwościom.

Czy choroba morska może pojawić się podczas spokojnego rejsu?

Tak. Podatność na chorobę morską jest indywidualna, dlatego objawy mogą wystąpić także wtedy, gdy kołysanie nie wydaje się silne. Znaczenie mają również zmęczenie i ogólne samopoczucie. 

Czy przed rejsem lepiej jeść, czy podróżować na czczo? 

Najlepiej zjeść lekki posiłek i unikać zarówno przejadania się, jak i głodowania. Podczas przeprawy warto wybierać mniejsze porcje i regularnie pić wodę. 

Czy kawa nasila chorobę morską? 

Reakcja na kawę zależy od konkretnej osoby. Jeśli kofeina nasila u Ciebie nudności, niepokój lub dolegliwości żołądkowe, lepiej z niej zrezygnować. Podczas złego samopoczucia dobrym wyborem będzie woda. 

Czy sen pomaga na chorobę morską? 

Odpoczynek może przynieść ulgę, ponieważ ogranicza bodźce wzrokowe i ruchy głową. Nie gwarantuje jednak ustąpienia objawów. 

Kiedy mijają objawy choroby morskiej? 

U wielu osób dolegliwości stopniowo ustępują po zakończeniu rejsu. Jeśli nudności lub zawroty głowy utrzymują się po zejściu na ląd, nasilają się albo towarzyszą im inne niepokojące objawy, należy skonsultować się z lekarzem. 

Jak przygotować się do przeprawy promowej? 

Przed rejsem zadbaj o odpoczynek, zjedz lekki posiłek i przygotuj rzeczy, które mogą przydać się w razie gorszego samopoczucia. Jeśli masz skłonność do choroby lokomocyjnej, wcześniej sprawdź możliwości zapobiegania objawom. Podczas podróży obserwuj reakcje organizmu i reaguj, gdy tylko poczujesz się gorzej.